Verlichtingseisen voor kantooromgevingen
Gebruik deze openbare referentierijen als startpunt en leg de actuele normversie,
Arbo-context en projectspecifieke taak vast voordat u een ontwerp beoordeelt.
De combinatie van voldoende verlichtingssterkte, beperkte verblinding, gelijkmatigheid,
kleurweergave en onderhoudsfactor bepaalt of een ontwerp bruikbaar is; een losse 500 lux-rij
is geen compleet kantoorlichtplan.
Openbare oriëntatierijen per kantoorruimte
De rijen hieronder helpen bij het ordenen van een zoekvraag of voorcalculatie. Ze zijn geen
volledige normtabel en bewijzen niet dat een ruimte, armatuur of installatie voldoet. Controleer
elke taakwaarde, UGR, gelijkmatigheid, Ra en eventuele CCT-keuze in de actuele bron en met de
armatuurfotometrie, ruimtegeometrie en onderhoudsfactor van het project.
| Ruimte / Activiteit | Em (lux) | UGRL | U₀ | Ra | CCT advies |
|---|
| Schrijven, typen, lezen | 500 | ≤ 19 | 0,60 | ≥ 80 | 4000 K |
| Dataverwerking / beeldschermwerk | 500 | ≤ 19 | 0,60 | ≥ 80 | 4000 K |
| Technisch tekenen (hand) | 750 | ≤ 16 | 0,70 | ≥ 80 | 4000–5000 K |
| CAD-werkstation | 500 | ≤ 19 | 0,60 | ≥ 80 | 4000 K |
| Vergaderruimte / boardroom | 500 | ≤ 19 | 0,60 | ≥ 80 | 3500–4000 K |
| Directiekamer | 500 | ≤ 19 | 0,60 | ≥ 80 | 3000–3500 K |
| Receptie / balie | 300 | ≤ 22 | 0,40 | ≥ 80 | 3000–4000 K |
| Open kantoorlandschap | 500 | ≤ 19 | 0,60 | ≥ 80 | 4000 K |
| Concentratieruimte / stilteruimte | 500 | ≤ 19 | 0,60 | ≥ 80 | 4000 K |
| Archief / kopieerkamer | 300 | ≤ 19 | 0,40 | ≥ 80 | 4000 K |
| Serverruimte | 200 | ≤ 25 | 0,40 | ≥ 60 | 4000 K |
| Kantine / lunchruimte | 200 | ≤ 22 | 0,40 | ≥ 80 | 3000–4000 K |
| Pantry / keukenblok | 300 | ≤ 22 | 0,40 | ≥ 80 | 3000–4000 K |
| Toiletruimte | 200 | ≤ 25 | 0,40 | ≥ 80 | 3000–4000 K |
| Gang / verkeersruimte | 100 | ≤ 28 | 0,40 | ≥ 40 | 4000 K |
Beeldschermwerk — aanvullende eisen
| Controlepunt | Openbare startwaarde | Bronstatus |
|---|
| Verlichtingssterkte taakvlak | Taakafhankelijk; 500 lux als te verifiëren oriëntatie | Actuele norm en taak bevestigen |
| Verlichtingssterkte beeldscherm (verticaal) | Projectsituatie en schermtype beoordelen | Actuele norm en werkplekanalyse bevestigen |
| Luminantieverhoudingen | Ruimte-, scherm- en kijkrichtingafhankelijk | Met ontwerp en meting controleren |
| Reflectie beeldschermoppervlak | Scherm, armatuur en kijkrichting beoordelen | Arbo- en werkplekinformatie bevestigen |
| UGR bij beeldschermwerk | Taakwaarde te verifiëren; 19 is geen universele garantie | Fotometrie en ruimtegeometrie berekenen |
Praktische Tips voor Kantoor
Bij het ontwerpen van kantoorverlichting volstaat het niet om uitsluitend te focussen op een 500 lux-ontwerpwaarde.
Als de wanden helder wit zijn, maar het plafond donker blijft door gesloten of te smal stralende downlights,
ontstaat een ongezellig "grot-effect" (cave effect). Kies in open kantoorlandschappen idealiter voor armaturen met een
direct/indirecte lichtverdeling wanneer plafondreflectie en montage dit toelaten. Dat kan de achtergrondluminantie verbeteren,
maar UGR moet alsnog met armatuurfotometrie, kijkrichting en ruimtereflecties worden gecontroleerd.
Arbobesluit vereisten
Het Arbobesluit (Art. 6.3) stelt: "Op de arbeidsplaats is voldoende en geschikte verlichting aanwezig."
NEN-EN 12464-1 wordt in projecten vaak als technisch referentiekader gebruikt. Bij beeldschermwerk moeten
reflecties, kijkrichting, armatuurluminantie en schermpositie naast het luxniveau worden beoordeeld.
Gebruik de Ruimteverlichtingscalculator voor een eerste lichtniveau-indicatie,
controleer daarna UGR, CRI/Ra en
onderhoudsfactor voordat u het ontwerp als projectdossier gebruikt.
