CRI-waarden Referentie per Lichtbron
CIE 13.3-1995, NEN-EN 12464-1:2021CRI/Ra referentiewaarden per lichtbrontype en toepassing, inclusief NEN-EN 12464-1 eisen.
Referentie: CIE 13.3-1995, NEN-EN 12464-1:2021, CIE 224:2017 (TM-30)
Kort antwoord
Gebruik deze tabel om Ra/CRI en R9 per lichtbron te vergelijken. Voor projecten telt niet alleen de algemene Ra-score, maar ook toepassing, spectrum, fabrikantdata en normcontext.
Gebruik deze tabel voor
- kleurweergave van LED, TL, halogeen en SON vergelijken
- Ra 80, Ra 90 en hoge R9-toepassingen beoordelen
- retail, zorg, museum en kleurcontrole voorbereiden
Controleer vooral
- Ra/CRI, R9 en waar nodig TM-30 of spectrale data
- toepassing en minimale kleurweergave in de projectcontext
- LDT/IES-bestanden en fabrikantdocumentatie
Let op
- Normwaarden zijn ontwerp- en beoordelingswaarden; de juiste rij hangt af van taak, ruimtefunctie, productspecificaties en projectsituatie.
- Deze pagina vervangt geen gelicenseerde normtekst, lichtberekening, meting of projectspecifieke beoordeling.
Projectkader
Gebruik deze pagina als onderbouwde ontwerphulp
Laatste controle: 2026-05-03
Leg vast in uw dossier
- Leg ruimtefunctie, visuele taak, Ra/CRI, waar nodig R9, CCT en productspecificatie vast.
- Controleer kleurkwaliteit samen met luxniveau, UGR, gelijkmatigheid, spectrum en consistentie.
- Gebruik fabrikantdata en projectcontext voordat u armaturen of lichtbronnen vergelijkt.
Wat dit niet bewijst
- Geen bewijs dat kleurweergave, kleurtemperatuur en lichtcomfort voor het volledige project voldoen.
- Geen uitspraak over spectrumkwaliteit, flicker, binning of visuele acceptatie buiten de opgegeven data.
- Geen vervanging van productspecificatie, mock-up, lichtberekening of meting.
CRI-waarden per lichtbrontype
De kleurweergave-index (CRI/Ra) geeft aan hoe kleuren onder een lichtbron worden weergegeven ten opzichte van een referentie. Ra is een nuttige basiswaarde, maar voor kleurkritische toepassingen zijn R9, spectrumdata, CCT, kleurconsistentie, productdata en soms een mock-up minstens zo belangrijk.
| Lichtbron | Ra (CRI) | R9 (rood) | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Gloeilamp | 100 | 100 | Referentiebron voor CCT ≤ 5000K |
| Halogeen | 100 | 100 | Identiek spectrum als gloeilamp |
| TL-buis 840 (standaard) | 80–85 | 10–30 | Meest gebruikte kantoor-TL |
| TL-buis 865 (daglicht) | 85–90 | 20–40 | Hogere CRI door breder spectrum |
| TL-buis 930 (warm, hoge CRI) | 90–95 | 50–80 | Museum, grafisch |
| CFL (spaarlamp) | 80–85 | 10–30 | Vergelijkbaar met standaard TL |
| LED — standaard | 80–85 | 0–25 | Meest gangbare LED-modules |
| LED — hoge CRI | 90–95 | 50–80 | Premium LED voor kleurkritische toepassingen |
| LED — ultra hoge CRI | 95–98 | 90+ | Speciale LED (SunLike, Optisolis) |
| Hogedruk-natrium (SON) | 20–25 | < 0 | Zeer slechte kleurweergave, straatverlichting |
| Metaalhalogenide (CDM) | 85–95 | 50–80 | Goede kleurweergave, high-bay |
| Inductielamp | 80 | 20–40 | Vergelijkbaar met TL |
Minimale CRI-eisen per ruimtetype (NEN-EN 12464-1:2021)
De norm NEN-EN 12464-1:2021 stelt minimale Ra-eisen per werkplek. Onderstaande tabel toont veelgebruikte projectcontexten. Controleer bij echte projecten altijd de juiste normrij, productspecificatie en visuele taak.
| Ruimtetype / Toepassing | Min. Ra (CRI) | Aanbevolen R9 | Normbron |
|---|---|---|---|
| Kantoor, vergaderruimte | ≥ 80 | — | NEN-EN 12464-1, §6.2 |
| Onderwijs, klaslokaal | ≥ 80 | — | NEN-EN 12464-1, §6.3 |
| Gezondheidszorg — onderzoekskamer | ≥ 90 | ≥ 50 | NEN-EN 12464-1, §6.6 |
| Operatiekamer | ≥ 90 | ≥ 50 | NEN-EN 12464-1, §6.6 |
| Museum, galerie | Projectspecifiek, vaak hoog | Product- en collectieafhankelijk | Collectie-eis, CIE-context en mock-up |
| Retail — kleding, versproducten | Projectspecifiek, vaak hoog | Productgroepafhankelijk | Productpresentatie, R9 en materiaaltest |
| Industrie — kleurcontrole | ≥ 90 | ≥ 80 | NEN-EN 12464-1, §6.4 |
| Magazijn, opslag | ≥ 60 | — | NEN-EN 12464-1, §6.4 |
| Verkeersruimte, gang, parking | ≥ 40 | — | NEN-EN 12464-1, §6.1 |
Normverwijzingen
- CIE 13.3-1995 — Methode voor het meten en specificeren van de kleurweergave van lichtbronnen. Definieert de Ra-index op basis van 14 testkleur-samples.
- NEN-EN 12464-1:2021 — Verlichtingsnorm voor werkplekken binnenshuis. Specificeert minimale Ra-waarden per ruimtetype.
- CIE 224:2017 (TM-30) — Uitgebreidere kleurweergavemethode met Rf (fidelity) en Rg (gamut) indices als opvolger van Ra. Nog niet wijd geadopteerd in Europese normen.
- IEC 62722-2-1 — Meetstandaard voor de fotometrische eigenschappen van LED-lampen, inclusief CRI-meting.
Praktische tips voor installateurs en ontwerpers
Wanneer u een LED-armatuur kiest, vergelijk dan CRI/Ra nooit los van lumen per watt, spectrum, CCT, R9, UGR en toepassing. Een hogere Ra kan invloed hebben op efficiëntie, maar de omvang is product- en generatieafhankelijk. Kies dus niet op Ra alleen.
Controleer in de specificaties altijd of de fabrikant niet alleen CRI 90 vermeldt, maar ook de R9-waarde (roodweergave). De standaard CRI-meting (R1–R8) bevat geen verzadigd rood, waardoor een lichtbron met hoge Ra maar lage R9 vlees, fruit en huidtinten onnatuurlijk kan weergeven. Vraag bij kritische toepassingen om R9, spectrale data, LDT/IES en zo nodig een proefopstelling. Gebruik daarna de CRI-kleurweergave calculator en CRI in de praktijk.
Toelichting begrippen
Ra (CRI) — de algemene kleurweergave-index, gebaseerd op het gemiddelde van 8 testkleur-indices (R1–R8). Bereik 0–100; hoe hoger, hoe beter.
R9 — de speciale index voor verzadigd rood. Niet opgenomen in de standaard Ra-berekening, maar essentieel voor toepassingen met huidtinten, vlees en textiel.
R13 — de index voor huidkleur (licht/Kaukasisch). Relevant voor gezondheidszorg en portretfotografie.
Rf (Fidelity Index) — de opvolger van Ra uit CIE 224:2017 (TM-30). Gebruikt 99 testkleur-samples in plaats van 8, waardoor het een nauwkeuriger beeld geeft.
Rg (Gamut Index) — geeft aan of kleuren onder de lichtbron meer of minder verzadigd lijken vergeleken met de referentie. Rg = 100 is neutraal; > 100 = meer verzadigd.
Voor projecten
Gebruik deze tabel in uw project
Download de tabel, controleer de uitgangspunten en leg bij twijfel de projectsituatie voor.