Lumen per Watt — Historische Ontwikkeling
EU Verordening 2019/2020Historische ontwikkeling van lumen per watt: van gloeilamp tot moderne LED, met productlabel- en projectgrenzen.
Referentie: DOE SSL R&D Reports, EU Verordening 2019/2020, IES Handbook
Kort antwoord
Gebruik deze tabel als historische context voor lm/W-ontwikkeling. Een hoger rendement helpt bij energievragen, maar actuele productkeuze vraagt altijd lichtbron- of armatuurdata, kleurweergave, UGR, levensduur en projectgebruik.
Gebruik deze tabel voor
- oude lichtbronnen en moderne LED globaal in de tijd plaatsen
- lm/W als productkenmerk scheiden van projectrendement
- energie-intent doorsturen naar energiekosten, LED-besparing en energielabel
Controleer vooral
- historische waarden zijn oriëntatiebandbreedtes, geen inkoopnorm
- bron-lm/W en armatuur- of systeem-lm/W zijn niet hetzelfde
- hoge efficacy kan samenhangen met keuzes in CRI, optiek, driver en thermisch ontwerp
Let op
- Deze pagina bewijst geen actuele markttoelating, subsidiegeschiktheid of normconformiteit.
- Gebruik geen toekomstige of verwachte drempels als projecteis zonder actuele bron.
- Een lm/W-waarde bewijst geen luxniveau, UGR, gelijkmatigheid of levensduur in de ruimte.
Projectkader
Gebruik deze pagina als onderbouwde ontwerphulp
Laatste controle: 2026-05-03
Leg vast in uw dossier
- Leg systeemvermogen, branduren, regeling, onderhoud en energieprijs projectspecifiek vast.
- Scheid eenvoudige besparingsberekening van formele EP/BENG- of fiscale beoordeling.
- Controleer actuele voorwaarden voordat u investeringsaftrek of subsidie inrekent.
Wat dit niet bewijst
- Geen officiele EP-berekening, BENG-uitkomst of fiscale beschikking.
- Geen garantie op EIA, MIA/Vamil, subsidie of terugverdientijd.
- Geen vervanging van EP-software, fiscaal advies of projectbegroting.
Lumen per Watt — Efficacy ontwikkeling
De lichtopbrengst per watt (lm/W) is de belangrijkste maat voor de energie-efficiëntie van lichtbronnen. De ontwikkeling van gloeilamp naar LED toont een dramatische verbetering over ruim een eeuw. Het theoretisch maximum voor perfecte witte verlichting met goede kleurweergave (Ra ≥ 80) ligt rond 260–300 lm/W (DOE SSL R&D Plan, 2024).
| Lichtbron | Jaar introductie | Efficacy (lm/W) | Levensduur (uur) |
|---|---|---|---|
| Kaars | — | 0,3 | — |
| Gloeilamp (Edison) | 1879 | 1,5 | 1.200 |
| Gloeilamp (wolfram) | 1910 | 10–15 | 1.000 |
| TL-buis T12 | 1938 | 40–60 | 10.000 |
| Halogeen | 1959 | 15–25 | 2.000 |
| Hogedruk natrium (SON) | 1965 | 80–120 | 24.000 |
| CFL (spaarlamp) | 1980 | 50–70 | 8.000 |
| TL-buis T5 | 1995 | 80–104 | 25.000 |
| Witte LED (eerste) | 1996 | 5 | 10.000 |
| LED (2010) | 2010 | 80–100 | 30.000 |
| LED (2020) | 2020 | 130–170 | 50.000 |
| LED (2025+) | 2025 | 160–220 | 80.000+ |
EU productcontext en marktgrenzen
De EU Ecodesign-verordening 2019/2020 en de EU-labelregels zijn productkaders voor lichtbronnen en separate voorschakelapparaten. Gebruik onderstaande tabel als historische context, niet als losse inkoopnorm of voorspelling voor een toekomstig project. Controleer bij actuele productkeuze altijd de productspecificatie, EPREL/labelinformatie en toepasselijke uitzonderingen.
| Context | Datum | Wat dit voor deze tabel betekent | Wat u nog apart controleert |
|---|---|---|---|
| EU-label herschaling | 2021 | A-G-klassen voor lichtbronnen zijn opnieuw ingedeeld | ηTM, kWh/1.000 uur en EPREL-data |
| Ecodesign lichtbronnen | vanaf 2021 | Producteisen maken lm/W belangrijker in offertes | lichtbrontype, uitzonderingen en productdocumentatie |
| RoHS-context fluorescentie | 2023 | TL-vervanging vraagt een projectroute, geen simpele watt-ruil | voorraad, speciale lampen, armatuurstatus en retrofitkeuze |
Normverwijzingen
- EU Verordening 2019/2020 — Ecodesign-verordening voor lichtbronnen en voorschakelapparaten. Definieert minimale efficacy-drempels per fase.
- EU Verordening 2019/2015 — Gedelegeerde verordening inzake het EU Energielabel (A–G schaal).
- DOE SSL R&D Plan — Rapport van het U.S. Department of Energy over de stand van de techniek en toekomstprojecties voor Solid-State Lighting.
- IES Handbook (Illuminating Engineering Society) — Referentiewerk voor lichtmeetmethoden en historische efficacy-data.
Praktische tips: efficacy versus kwaliteit
Hoewel de efficiëntie van LED-verlichting elk decennium sterk is gestegen, naderen we een fysisch limiet. De absolute theoretische max voor perfect wit licht (met goede kleurweergave) ligt rond de 260–300 lm/W. Behandel zeer hoge lm/W-waarden daarom als productsignaal dat u naast kleurweergave-index (CRI), spectrum, optiek, driverkwaliteit, thermisch ontwerp en levensduur leest. Een hoge efficacy is nuttig, maar bewijst niet vanzelf dat kantoor, school of retail ook comfortabel en normconform wordt verlicht.
Voor Nederlandse projecten is de betere volgorde: bepaal eerst lux, UGR, gelijkmatigheid, Ra/CRI, onderhoudsfactor en gebruiksprofiel; vergelijk daarna het systeemvermogen en de jaarlijkse kosten. Gebruik de energiekostencalculator, de LED-besparingscalculator en het EU-energielabel om lm/W te vertalen naar een controleerbare projectkeuze.
Toelichting begrippen
Efficacy (lm/W) — de lichtopbrengst per eenheid elektrisch vermogen. Hoe hoger, hoe zuiniger de lichtbron. Wordt gemeten conform IEC 62722-2-1.
Lichtstroom (lm) — de totale hoeveelheid zichtbaar licht die een lichtbron in alle richtingen uitstraalt. Zie de Watt-Lumen vergelijking.
Theoretisch maximum — de maximale efficacy die fysisch haalbaar is bij een bepaalde kleurtemperatuur en kleurweergave (CRI). Voor Ra 80 bij 4000K is dit ca. 290 lm/W.
Onderhouden lichtstroom (L-waarde) — de lichtstroom na een bepaald aantal branduren, uitgedrukt als percentage van de initiële waarde (bijv. L80 = 80% restlichtstroom). Essentieel voor de onderhoudsfactorberekening.
Voor projecten
Gebruik deze tabel in uw project
Download de tabel, controleer de uitgangspunten en leg bij twijfel de projectsituatie voor.