Wat is armatuurselectie?
Armatuurselectie is het kiezen van een armatuur op basis van ruimtefunctie, taak, montage, productdata en installatiecontext. De keuze wordt bepaald door luxdoel, lichtverdeling, UGR, IP/IK, beschermingsklasse, kleurkwaliteit, driver, besturing, onderhoud en levenscycluskosten. Gebruik deze keuzehulp als voorselectie; de definitieve keuze vraagt armatuurfotometrie en projectcontrole.
Het juiste armatuur kiezen
- LED-paneel — Veel gebruikt in systeemplafonds en kantoren. Controleer armatuurlumen, UGR-tabel, diffuser, driver en onderhoudsfactor.
- LED-downlight (inbouwspot) — Winkels, ontvangstruimten, horecagelegenheden. Beschikbaar in vaste en kantelbare uitvoering voor accent- of algemene verlichting.
- LED-lineair profiel — Kantoren, gangen, werkplaatsen. Kan worden toegepast in doorlopende lichtlijnen. Controleer lichtverdeling, armatuurlumen en montageopties in de productfotometrie.
- LED-highbay — Magazijnen, fabriekshallen en sportzalen met hoge montage. Kies op lichtverdeling, temperatuur, IP/IK, onderhoudstoegang en fotometrie.
- LED-opbouwarmatuur — Voor ruimten zonder verlaagd plafond. Betonplafondmontage of pendel-ophanging. Beschikbaar met direct/indirect licht.
- LED-waterdicht armatuur — Industriële ruimten, parkeergarages, buitentoepassingen. Controleer IP, IK, corrosie, kabelinvoer en fabrikantvoorwaarden.
IP-beschermingsgraad (NEN-EN 60529)
De IP-code (Ingress Protection) geeft de bescherming van het armatuur tegen stof en water aan. Het eerste cijfer betreft stof (0-6), het tweede water (0-9):
- IP20 — Standaard droge binnenruimten (kantoor, woonkamer)
- IP44 — Spatwatercontext; beoordeel zone, voeding en montage apart
- IP54 — Stof- en spatwatercontext; werkplaats of garage vraagt productcontrole
- IP65/IP66 — Buiten, industrie of reiniging; controleer kabelinvoer en fabrikantvoorwaarden
- IP67/IP68 — Onderdompelingscontext; alleen toepassen volgens productdocumentatie
IK-slagvastheid (NEN-EN 62262)
De IK-code geeft de mechanische slagvastheid aan. Relevant voor sportverlichting, openbare ruimten en vandalismegevoelige locaties:
- IK06 — Lichte mechanische belasting; kantoor of rustige binnenruimte
- IK08 — Verhoogde belasting; school, parkeergarage of publiekere route
- IK10 — Zware mechanische belasting; sport, publiek domein of vandalismegevoelig
Optische systemen en UGR-classificatie
- Microprismatisch — Kan verblinding beperken bij beeldschermwerk; controleer project-UGR.
- Opaal diffuser — Zachte lichtverspreiding; controleer rendement, luminantie en toepassing.
- Louvre/raster — Directioneel licht met afscherming; geschikt wanneer kijkrichting en reflecties kritisch zijn.
- Reflector (aluminium) — Kan een gerichte lichtverdeling geven. Beoordeel bundel en lichtopbrengst met de fotometrie van het gekozen armatuur.
Selectiecriteria samengevat
Bij de keuze van een armatuur moeten de volgende criteria worden afgewogen:
- Vereiste verlichtingssterkte en UGR-grenswaarde (NEN-EN 12464-1)
- IP- en IK-beschermingsgraad voor de toepassing
- Montagehoogte en beschikbare plafondconstructie
- Dimwens en besturingsprotocol (DALI, 1-10V, Bluetooth)
- Onderhoudsfactor en LMF-gevoeligheid voor de omgeving
- Budget en totale levenscycluskosten (TCO)