Wat is een dimmerberekening?
Een dimmerberekening bepaalt hoeveel LED-lampen of drivers op een dimmer passen, rekening houdend met minimumlast, maximum LED-belasting, derating en inschakelstroom. De formule is een voorselectie: de fabrikantdocumentatie van dimmer en driver blijft leidend. Fase-afsnijding is vaak geschikt voor retrofit LED, maar DALI, 0-10V, 1-10V of KNX vragen een andere stuurlaag.
LED-dimmer kiezen: waar moet u op letten?
- Trailing-edge (afsnijding) — Vaak geschikt voor LED, mits lamp en driver op de compatibiliteitslijst staan.
- Leading-edge (aansnijding) — Kan werken bij specifieke combinaties, maar vraagt extra controle op flikker, brom en minimumlast.
- DALI-2 — Professionele digitale lichtregeling. Geen derating-probleem op de bus, maar de driver moet DALI-dimbaar zijn.
- 1-10V analoog — Industrieel signaal. Driver moet 1-10V-compatibel zijn.
Wat is derating?
Een 400 VA dimmer kan niet 400 W aan LED-lampen dimmen. LED-lampen hebben een hoge inschakelstroom (inrush current), die tot 20× het nominale vermogen kan bedragen. De fabrikant specificeert daarom een LED-belastbaarheid die lager kan zijn dan het nominale vermogen. Gebruik die waarde en test de laagste dimstand, in plaats van een vaste vuistregel.
Inschakelstroom (inrush)
Bij het inschakelen van LED-lampen stroomt er kort een veel hogere stroom dan normaal. Dit kan dimmers doen uitvallen of beschadigen. Gebruik altijd een dimmer die specifiek voor LED is goedgekeurd, en houd rekening met de inrush-factor bij het kiezen van de dimmergrootte.
Praktische tips
- Gebruik altijd dimbare LED-lampen — niet alle LED-lampen zijn dimbaar.
- Combineer verschillende merken of typen LED-lampen alleen als de fabrikant dit ondersteunt en test de dimcurve.
- Controleer de minimale belasting van de dimmer (vaak 10-25 W).
- Bij kantoorverlichting: overweeg DALI-2 wanneer adressen, scènes, sensoren of beheerdata nodig zijn.