Kort antwoord

Deze calculator maakt een voorselectie voor vluchtroutes, anti-paniekverlichting en risicogebieden. De definitieve beoordeling vraagt Bbl/Arbo-context, NEN-EN 1838, NEN-EN 50172, armatuurfotometrie, beheer en projectverificatie.

Gebruik deze pagina voor

  • eerste aantal noodarmaturen schatten
  • route, open ruimte en risicogebied onderscheiden
  • een onderhouds- en verificatiegesprek voorbereiden

Controleer vooral

  • of Bbl, Arbobesluit of beide van toepassing zijn
  • autonomie, armatuurplaatsing en lichtverdeling
  • logboek, testregime, batterijconditie en opleverdocumentatie

Voorbeeldinvoer

  • vluchtroute van 20 m x 2 m
  • 200 lumen per noodarmatuur
  • valideer daarna met lichtberekening en logboek

Bronnen en controle

Gebruik de calculator naast deze kaders

Bbl art. 3.101 / 4.195

Officiële IPLO-uitleg van Bbl-noodverlichting; verwijst voor nieuwbouw naar art. 4.195/4.196 en voor bestaande bouw naar art. 3.101/3.102.

URL
https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/technische-bouwactiviteit/nieuwbouw/rijksregels/bouwwerkinstallaties/
Gebruik
Juridische ondergrens voor situaties waarin noodverlichting vereist is en basisprestatie bij uitval van elektriciteit.
Grens
Lees altijd samen met gebouwfunctie, gebruikssituatie, bestaande bouw of nieuwbouw, vluchtroutes en projectdossier.
Gecontroleerd
25 oktober 2026

Arbobesluit art. 3.9

Wetstekst voor noodverlichting op arbeidsplaatsen.

URL
https://wetten.overheid.nl/BWBR0008498/2026-01-01/0/Hoofdstuk3/Afdeling2/Artikel3.9
Gebruik
Arbeidsplaatsen waar werknemers gevaar lopen wanneer kunstverlichting uitvalt.
Grens
Het artikel noemt geen universele armatuurafstand of testinterval; beoordeel risico, werkproces, vluchtweg en projectsituatie.
Gecontroleerd
3 mei 2026

Formule

n = (E_min × A) / (Φ × CU × MF)

n = indicatief aantal armaturen | E_reken = gekozen rekenwaarde | A = oppervlakte of routezone | Φ = lichtstroom per armatuur | CU en MF = vaste modelaannames

Zoekt u de actuele normroute in plaats van een voorcalculatie? Gebruik NEN 1838 eisen als primaire referentiepagina voor noodverlichting en veiligheidsverlichting.

Wat deze calculator wel doet

Deze tool geeft een indicatieve modeluitkomst op basis van ingevoerde afmetingen en vaste aannames. Alleen de Bbl-basis van 1 lux, beschikbaar binnen 15 seconden en gedurende ten minste 60 minuten is voor de door IPLO genoemde situaties als publieke broninformatie gecontroleerd. De waarden 0,5 lux en 15 lux zijn niet-geverifieerde rekenaannames, geen bevestigde norm- of wettelijke eisen.

Wat deze calculator nadrukkelijk niet doet

Deze tool vervangt geen volledige normtoets. Voor definitieve armatuurplaatsing, lichtverdeling, projectdocumentatie en beheer blijft toetsing aan de toepasselijke normtekst en projectdocumentatie nodig. De actuele editie en volledige tekst van NEN-EN 1838 en NEN-EN 50172 zijn voor deze pagina niet onafhankelijk vastgesteld.

Controleerbare wettelijke situaties

De IPLO-uitleg van het Bbl noemt de volgende situaties voor noodverlichting. De toepasselijke artikelnummers verschillen tussen nieuwbouw en bestaande bouw:

  • een verblijfsruimte voor meer dan 75 personen en de besloten ruimte waardoor de vluchtroute uit die ruimte voert;
  • een functieruimte onder het meetniveau;
  • een besloten ruimte waardoor een beschermde vluchtroute of beschermde route voert;
  • een wegtunnelbuis.

Voor arbeidsplaatsen met gevaar bij uitval van de kunstverlichting geldt daarnaast Arbobesluit art. 3.9.

Zo gebruikt u de uitkomst goed

  1. Kies een routezone, open ruimte of risicogebied; de 0,5- en 15-lux-invoer zijn niet-geverifieerde rekenaannames.
  2. Vul de route- of ruimteafmetingen in.
  3. Gebruik een realistische lichtstroom van het beoogde armatuur.
  4. Lees de uitkomst als voorselectie, niet als opleverrapport.
  5. Valideer daarna het ontwerp met de actuele norm en het projectdossier.

Onderhoud en logboek

Een werkende installatie is meer dan een berekende installatie. Zorg daarom dat het onderhoudsdossier, het logboek en de storingsopvolging aansluiten op de toepasselijke normeditie en de documentatie van het toegepaste systeem. De actuele editie van NEN-EN 50172 is hier niet onafhankelijk vastgesteld.

Waar Deze Tool Stopt En De Norm Begint

Deze calculator rekent met een vereenvoudigd model en vaste, niet-gevalideerde CU/MF- en afstandsaannames. Wat zij niet doet:

  • Lichtverdeling per armatuur — de werkelijke verdeling op de vloer wordt niet berekend; de formule werkt met gemiddelde benuttingsfactor.
  • Positionering en hoogte — de calculator werkt zonder armatuuropstellingsplan of montagehoogte.
  • Exacte zone-indeling — de tool onderscheidt hoofdtypes, maar modelleert geen volledige ruimtezonering of armatuurfotometrie.
  • Reflecties en omgevingscondities — de berekening gaat uit van een vlakke vloer zonder meubilair of variabele reflectie.
  • Risicogebiedstoets — toepasselijke luxwaarden en eventuele vergelijking met normale werkverlichting worden niet automatisch vastgesteld.
  • Formele conformiteitstoets — toets het ontwerp aan de toepasselijke editie van NEN-EN 1838 en het projectdossier.

Dit is geen normtoets of conformiteitsverklaring. Het is een werkdocument voor stap 1 van een professioneel noodverlichtingstraject. Zie ook het volledige noodverlichtingsdossier.

Wettelijk kader

  • Bbl art. 3.101 — controleerbare minimumlaag voor noodverlichting
  • Arbobesluit art. 3.9 — noodverlichting op arbeidsplaatsen waar gevaar ontstaat bij uitval
  • NEN-EN 1838 — technische verwijzing; editie en normtekst controleren
  • NEN-EN 50172 — beheerreferentie; editie en normtekst controleren

Hoe u deze uitkomst in de praktijk gebruikt

De noodverlichtingsuitkomst van deze calculator is een eerste-grootte-orde beoordeling, geen opleveringsbewijs. Gebruik hem als volgt:

  1. Controleer eerst de wettelijke context — bepaal of de ruimte of route onder Bbl, Arbobesluit of beide valt.
  2. Laat de armatuurpositie en lichtverdeling toetsen — de calculator werkt met een vereenvoudigde benuttingsfactor, niet met armatuurfotometrie.
  3. Leg de gekozen autonomie vast — voor Bbl-situaties is 60 minuten controleerbaar; langere projectwaarden moeten uit het dossier of de gebruiksfunctie komen.
  4. Werk beheer en logboek uit — controleer de toepasselijke NEN-EN 50172-editie, onderhoudsinstructie en projectdocumentatie voor exacte procedures.
  5. Meet en documenteer bij oplevering — de uiteindelijke acceptatie vraagt projectverificatie, niet alleen een webberekening.

Het Complete Noodverlichtingsdossier

Van voorcalculatie tot projectspecifieke toetsing — gebruik de ondersteunende pagina's voor normcontext, beheer en systeemkeuze.

Veelgestelde Vragen

Wanneer is noodverlichting wettelijk verplicht in Nederland?
IPLO noemt voor de Bbl-noodverlichtingsregels vier situaties: een verblijfsruimte voor meer dan 75 personen met de besloten ruimte waardoor de vluchtroute voert, een functieruimte onder het meetniveau, een besloten ruimte met een beschermde vluchtroute of beschermde route, en een wegtunnelbuis. De artikelnummers verschillen voor nieuwbouw en bestaande bouw. Voor arbeidsplaatsen met gevaar bij uitval geldt daarnaast Arbobesluit art. 3.9.
Wat gebruikt deze calculator als minimumuitgangspunt?
Alleen 1 lux op vloerniveau, beschikbaar binnen 15 seconden en gedurende ten minste 60 minuten is hier als IPLO beschreven Bbl-basis geverifieerd voor de genoemde situaties. De waarden 0,5 en 15 lux zijn niet-geverifieerde rekenaannames in deze tool; controleer de actuele NEN-edities en eisen in de normtekst en projectcontext.
Waarom heet dit een voorcalculatie en geen volledige normtoets?
Omdat deze tool geen lichtverdeling, fotometrie of projectspecifieke normtoets uitvoert. De editie en volledige tekst van NEN-EN 1838 en NEN-EN 50172 zijn voor deze pagina niet onafhankelijk gecontroleerd.
Hoe lang moet noodverlichting blijven werken?
Voor de controleerbare Bbl-situaties geldt minimaal 60 minuten. Als een project een langere autonomie vraagt, moet die eis expliciet uit het projectdossier, de gebruiksfunctie of de gekozen normering blijken.
Hoe zit het met testen en logboek in 2026?
Controleer de toepasselijke editie van NEN-EN 50172 en neem testprocedures over uit de normtekst en het onderhoudsdossier. De actuele editie is hier niet onafhankelijk vastgesteld.

Verder binnen dit onderwerp

Noodverlichting en vluchtwegcontrole

NEN 1838 eisen

Voor projecten

Projectactie binnen dit onderwerp

Gebruik de matrix om verder te rekenen, te controleren of een projectvraag voor te leggen.

Download projectchecklistBbl-minimumlaag, normgrenzen en projectcontrole.Controleer uw projectuitgangspuntenNormlaag, ontwerpkeuzes en controlemomenten.