Wilt u een volledige lichtberekening maken? Gebruik dan verlichtingsberekening maken als hoofdroute. Deze pagina blijft bedoeld voor een snelle LED-aantalinschatting nadat luxdoel, armatuurlumen en projectcontext bekend zijn.
Wat is een LED-lampen berekening?
Een LED-lampen berekening schat het aantal armaturen of lampen dat nodig is voor een gekozen verlichtingssterkte. De formule is n = (E × A) / (Φ × MF × CU), waarbij E de ontwerpverlichtingssterkte in lux is, A het vloeroppervlak in m², Φ de lichtstroom per lamp of armatuur in lumen, MF de onderhoudsfactor en CU de benuttingsfactor. Het resultaat is een eerste ontwerphulp; voor professionele toepassingen controleert u daarna werkvlak, gelijkmatigheid, UGR, armatuurdata en de actuele normcontext.
Hoeveel LED-lampen heb ik nodig?
De formule n = (E × A) / (Φ × MF × CU) berekent het minimale aantal lampen op basis van de gewenste verlichtingssterkte, de ruimteafmetingen en de lampspecificaties. Het resultaat wordt altijd naar boven afgerond — u kunt immers geen halve lamp installeren.
Verschil tussen lampen en armaturen
Let op het onderscheid: een armatuur is het complete verlichtingstoestel (behuizing, reflector, driver), terwijl een lamp de lichtbron zelf is. Bij LED-panelen en inbouwspots is de lamp vaak geïntegreerd in het armatuur. Controleer in de productspecificaties of de vermelde lumenwaarde voor het complete armatuur of alleen de LED-module geldt.
Lumen per lamp: veelgebruikte waarden
- GU10 LED-spot: 300 - 600 lumen
- LED-lamp E27 (vervanging 60W gloeilamp): 800 lumen
- LED-lamp E27 (vervanging 100W): 1.500 lumen
- LED-downlight Ø200: 1.800 - 2.400 lumen
- LED-paneel 600×600 mm: 3.200 - 4.200 lumen
- LED-TL buis 150 cm: 2.200 - 3.000 lumen
- LED-highbay (hal/magazijn): 15.000 - 30.000 lumen
Vuistregels voor snelle schatting
Als u geen exacte berekening kunt maken, zijn er bruikbare vuistregels:
- Kantoor: ~25 W LED per m² (of ~60 lm/W × 25 = 1.500 lm/m²)
- Woonkamer: ~15 W LED per m²
- Slaapkamer: ~10 W LED per m²
- Keuken (werkblad): ~25-30 W LED per m²
- Magazijn: ~10-15 W LED per m²
Deze vuistregels zijn slechts indicatief. Voor professionele toepassingen gebruikt u ze als startpunt en controleert u de actuele NEN-EN 12464-1-context, projectsituatie en armatuurdata.
Factoren die het aantal beïnvloeden
- Reflectiegraden — Lichte muren en plafonds reflecteren meer licht, waardoor u minder lampen nodig heeft.
- Ruimtegeometrie — Hoge plafonds vergen meer lampen omdat het licht zich over een grotere afstand moet verspreiden.
- Armatuurtype — Directe downlighters zijn minder efficiënt dan LED-panelen met brede lichtverspreiding.
- Meubilair — Hoge kasten en donkere meubels absorberen licht.
- Daglicht — Ruimten met veel daglicht kunnen overdag met minder kunstlicht toe.
Praktijkvoorbeeld
Situatie: een kantoor van 5 × 4 meter (20 m²) met GU10 LED-spots van 500 lumen, gewenst 500 lux, MF = 0.80, CU = 0.49.
Berekening: n = (500 × 20) / (500 × 0.80 × 0.49) = 10.000 / 196 = 51 spots. Dat is veel te veel! GU10-spots zijn niet geschikt als enige lichtbron voor een kantoor. Met LED-panelen van 3.600 lumen: n = 10.000 / (3.600 × 0.80 × 0.49) = 7,1 → 8 panelen.
Les: kies altijd de juiste lamp voor de toepassing. Spots zijn accent verlichting, panelen en TL-vervangers zijn voor algemene verlichting.