Wat is spanningsverlies?
Deze spanningsverlies berekenen calculator rekent het deel van de spanning dat onderweg in de kabel “opgaat” door weerstand en circuitopbouw. Deze pagina berekent dat verlies voor het ingevoerde 230V- of 400V-AC-kabeldeel met een vereenvoudigde benadering. Daarmee krijgt u snel zicht op de vraag of een route logisch is, of een doorsnede te klein dreigt te worden, en of een strengere projectgrens nodig is.
Werkt u met 12V of 24V LED-strips, voedingen of DC-modules? Gebruik dan de 24V DC-kabeldoorsnede calculator, omdat hetzelfde voltverlies bij laagspanning procentueel veel zwaarder telt.
AC of DC: kies eerst de juiste route
| Vraag | Gebruik | Waarom |
|---|---|---|
| Spanningsverlies berekenen 230V of 400V AC | Deze calculator | Voor het Nederlandse 230/400V-systeem: 230V bij enkelfase of 400V lijnspanning bij driefase. |
| Spanningsval berekenen DC voor LED-strip of driveruitgang | 24V DC-kabeldoorsnede | Bij 12V/24V telt elk voltverlies procentueel veel zwaarder dan bij 230V. |
| Importkabel met AWG-maat | AWG naar mm2 omrekening | Zet de draadmaat eerst om naar mm² voordat u verlies of doorsnede beoordeelt. |
Controleerbare basis in 2026
In een openbaar NEN-artikel over spanningsverlies wordt NEN 1010 bepaling 525 aangehaald: bij normaal bedrijf mag het verlies tussen het begin van de installatie en de aansluitpunten niet meer dan 5% van de nominale spanning bedragen. Voor de precieze toepassing verwijst NEN naar tabel 52.G.1. Dit algemene kader bepaalt niet automatisch de grens voor elk afzonderlijk kabeldeel of project.
Voor deze route betekent dat: u kiest hier alleen een invoergrens van 3% of 5% voor deze berekening. Die keuze staat niet automatisch gelijk aan de toepasselijke projectgrens; de eindbeslissing hoort altijd terug naar de actuele NEN 1010- en NEN 4010-documentatie.
Wat deze calculator wel en niet meeneemt
- Wel: spanning, stroom, lengte, fase, materiaal, cos phi en uw gekozen grens.
- Niet: de volledige keten van leveringspunt tot armatuur, tenzij u die zelf compleet invoert.
- Niet: installatiemethode, bundeling, temperatuurcorrectie, reactantie, harmonischen, kortsluitvastheid of selectiviteit.
- Niet: de wettelijke of contractuele status van uw totale projectontwerp.
Zo leest u het resultaat correct
- Laag percentage betekent alleen dat het ingevoerde kabeldeel op spanningsverlies gunstig lijkt.
- Hoog percentage betekent dat u een dikkere kabel, korter traject of andere verdeling moet onderzoeken.
- Een “goede” uitkomst is nog geen bewijs dat de kabel thermisch, selectief of installatiekundig juist gekozen is.
Drie praktische toepassingen
- Feeder check: voer de leiding van hoofdverdeler naar onderverdeler afzonderlijk in.
- Groepsleiding check: reken daarna de leiding van automaat naar armatuur of eindpunt door.
- Variantvergelijking: vergelijk koper versus aluminium, 230V versus 400V of twee mogelijke routelengtes.
Wanneer een detailberekening noodzakelijk wordt
- Langgerekte utiliteitsprojecten: meerdere verdeelniveaus of veel aftakkingen.
- Industrie en logistiek: grote vermogens, 3-fase routes en mogelijk extra harmonische belasting.
- Warme plafonds of schachten: kabeltemperatuur en omgeving bepalen mede de uiteindelijke keuze.
- Projecten met prestatiegaranties: bestekken, inspecties of opleverdossiers vragen herleidbare normcontrole.
Van snelle check naar normatieve eindtoets
De juiste ontwerpvolgorde is simpel: eerst dit traject verkennen, daarna de installatiemethode en stroombelastbaarheid controleren, en pas dan definitief kiezen. Gebruik daarom na deze pagina ook kabeldoorsnede berekenen, stroombelastbaarheid, installatiemethoden en de volledige NEN 1010-beslisroute.