Formule

A = (2 × ρ × L × I) / ΔU

A = draaddoorsnede (mm²) | ρ = koperweerstand (~0,0175) | L = enkele afstand (m) | I = ontwerprotstroom incl. marge | ΔU = toegestane spanningsverlies (V)

Wat is een PV-kabeldoorsnede berekening?

Een PV-kabeldoorsnede berekening bepaalt de minimale doorsnede van de DC-kabel tussen zonnepanelen en omvormer conform NEN 1010 §712. De formule is A = (2 × ρ × L × I) / ΔU, waarbij I de ontwerpstroom is (kortsluitstroom Isc × veiligheidsfactor 1,25). Zonnepanelenkabels vereisen TÜV-gecertificeerde, dubbelgeïsoleerde, UV-bestendige solarkabel (H1Z2Z2-K) met een nominale spanning tot 1.000V of 1.500V DC. Het spanningsverlies moet maximaal 1-1,5% bedragen op de DC-zijde voor optimale MPP-tracking opbrengst — strenger dan de 3-5% die bij verlichting geldt. Standaard doorsneden zijn 4 mm² (tot 10-15 m stringlengte) en 6 mm² (15-50 m). Plus- en minkabels moeten fysiek strak parallel lopen om het lusoppervlak te minimaliseren (bliksembescherming). Bij micro-omvormers is de reguliere AC-kabelberekening van toepassing.

Kabeldoorsnede voor Zonnepanelen (DC / PV-Kabel)

Zonnepanelen werken met zogeheten DC-gelijkspanning. NEN 1010 (Deel 712) stelt enkele strenge criteria voor PV-DC-kabels:

  • Bestand tegen Elementen — Kabels moeten buitenshuis UV-bestendig, vochtbestendig conform EN 50618 (of H1Z2Z2-K classificatie) en dubbelgeïsoleerd zijn.
  • Verplichte Isolatie — De kabel mag nooit aarden en is niet voorzien van een interne aardlitze (in tegenstelling tot YMVK-as). PV-installatie is zwevend via de omvormer.
  • ISC Veiligheidsmarge (1.25 factor) — Omdat de zon soms heftiger schijnt dan "standaard" (bijv. reflectie via wolken in mei), rekent de NEN 1010 met de kortsluitstroomwaarde (I_sc) × 1,25 (soms lokaal × 1,5) om te verzekeren dat de kabel deze plotse piekstromen niet met smelten bekoopt.

Spanningsverlies: Strenger dan bij verlichting

Bij normale verlichtingsinstallaties staat de NEN 1010 maximaal 3% tot 5% spanningsval toe. Bij zonnepanelen adviseren ingenieurs ten zeerste maximaal 1% (of max 2% DC + 1% AC) aan te houden.

  • Waarom? Elke volt die onderweg "verdampt" in de kabels als warmte, mist u op uw jaarlijkse opbrengst.
  • In een systeem van 10 kWp kan 3% verlies in de stringbekabeling een substantieel deel van de jaarlijkse opbrengst kosten; de exacte financiële impact is projectspecifiek afhankelijk van locale energieprijzen, bezonningsuren en systeemconfiguratie.
  • Daarom kiest men voor DC strings bijna altijd standaard voor 4 mm² of 6 mm² solarkabel, en zelden dunner.

String-omvormers vs Micro-omvormers

  • Centrale / String-omvormers: Relatief hoge DC-spanningen per string (300V - 1000V DC). Stroom (I) per string is beperkt, typisch 9 tot 15 Ampère per in-serieschakeling. De grote uitdaging is de lange DC-kabel van dak naar meterkast.
  • Micro-omvormers: Zetten rechtstreeks onder het paneel de lage DC spanning om in 230V AC wisselspanning. Let hierbij op dat de gehele string met micro-omvormers parallel AC stroom gaat voeden en al die stromen optellen! Hiervoor geldt vervolgens de reguliere AC Kabelberekening.

Vuistregels voor de praktijk (PV-kabels EN 50618)

  • tot ~10-15 meter string-lengte: minimaal 4 mm² koper gebruiken zodat u op veilige marge (brand + verlies) zit.
  • van ~15 meter tot 40-50 meter: standaard upgraden naar 6 mm² kabel.
  • Let op MC4 Connectoren: Geknipte kabels en slechte contactverbindingen tussen stekkers van twee ongeautoriseerde merken (zogeheten "MC4 compatible") zorgen wereldwijd regelmatig tot vlambogen op het dak en brand!

Veelgestelde Vragen

Waarom reken ik met Isc (Kortsluitstroom) en niet met Impp (Werkstroom)?
Conform NEN 1010 §712 eist men berekening op basis van de maximale kortsluitstroom (Isc) onder Standard Test Conditions (STC), vermenigvuldigd met een veiligheidsfactor van 1,25 (soms lokaal groter). Impp treedt vaker op, maar kabels moeten gewaarborgd zijn tégen doorsmeltgevaar in piek- of storingssituaties.
Wat is de maximale spanningsval voor een zonnepanelen installatie?
Volgens NEN 1010 mag de totale spanningsval (directe DC zijde én AC zijde) vanaf de panelen tot en met het net-invoedpunt (de groepenkast) gezamenlijk niet meer dan 5% bedragen. Echter, specifieke inverter-ontwerpers adviseren voor DC puur strings max 1% tot 1.5% afval voor opperste MPP-tracking opbrengst (Yield).
Kan ik voor de DC-plus en DC-min reguliere Vmvk kabel gebruiken buiten in de zon?
Absoluut neen. DC kabels liggen op het bloedhete dak in hagel en UV-straling. U bent verplicht TUV gecertificeerde dubbel geïsoleerde, halogeenvrije, UV-bestendige solarkabel (veelal H1Z2Z2-K) te gebruiken, met nominale specificaties tot 1000V of 1500V DC.
Leg ik een min en plus kabel altijd in een open lus of direct samen?
Om inductieschade (stralingsoverslag) bij blikseminslagen ver weg drastisch te beperken, dienen de 'heen' stringdraad (plus) en de 'retour' draad (min) zo strak mogelijk fysiek tegen elkaar parallel aan gerouteerd te liggen. Dit minimaliseert het spoel/lus-oppervlak (loop-area).
Heb ik bij Enphase / SolarEdge Micro-omvormers ook speciale DC berekeningen nodig?
Slechts ten dele. Micro-omvormers converteren de 40V paneel-DC direct per paneel naar 230V AC (of verhogen in een optimizer de veiligheids-DC). De lange dakkabels betreffen dan geen serieschakeling van DC-strings meer, maar een 3-aderige AC trunk-kabel waar de reguliere wisselstroomcalculator van toepassing is.

Verder binnen dit onderwerp

NEN 1010 en kabeldoorsnede

Kabeldoorsnede berekenen

Voor projecten

Projectactie binnen dit onderwerp

Gebruik de matrix om verder te rekenen, te controleren of een projectvraag voor te leggen.

Download projectchecklistSnelle referentie per stroom, lengte en aanlegsituatie.Controleer uw projectuitgangspuntenOntwerpmethode, valkuilen en projectkeuzes.