Wat is LED-vermogen?
Het benodigde LED-vermogen schat hoeveel watt aan verlichtingsinstallatie nodig is voor een gekozen luxwaarde, oppervlak en armatuurefficiëntie. De formule is P = (E × A) / (η × MF × CU), waarbij E de ontwerpverlichtingssterkte is, A het vloeroppervlak, η de armatuurefficiëntie in lm/W, MF de onderhoudsfactor en CU de benuttingsfactor. Gebruik dit als eerste dimensionering; een NEN-EN 12464-1-beoordeling vraagt daarna ook gelijkmatigheid, UGR, kleurweergave, werkvlak en projectcontext.
Hoeveel watt LED heeft u nodig?
- Kantoor (500 lux): 4-6 W/m² met LED • 10-14 W/m² met TL
- School (300 lux): 3-5 W/m² met LED • 8-12 W/m² met TL
- Winkel (300-500 lux): 5-10 W/m² met LED • 15-25 W/m² met halogeen
- Magazijn (200 lux): 2-4 W/m² met LED highbay
- Woonkamer (150-300 lux): 2-4 W/m² met LED
Watt, lumen en lux: de relatie
Wattage is geen maat voor licht maar voor energieverbruik. De juiste volgorde bij verlichtingsontwerp is:
- Stap 1 — Bepaal de vereiste lux (NEN-EN 12464-1)
- Stap 2 — Bereken de benodigde lumen: Φ = E × A / (CU × MF)
- Stap 3 — Bereken het vermogen: P = Φ / η (armatuur lm/W)
Power Factor en netbelasting
LED-drivers verbruiken niet alleen werkelijk vermogen (watt) maar ook reactief vermogen. De power factor (PF) geeft aan welk deel van het schijnbare vermogen werkelijk is:
- PF > 0,90 — vaak gewenst of vereist in productspecificaties voor zwaardere lichtbronnen
- PF > 0,95 — bruikbaar aandachtspunt voor grote installaties
- PF = 0,50-0,60 — Goedkope LED-lampen, belastend voor het elektriciteitsnet
Overdimensionering vermijden
Een veelgemaakte fout is overdimensionering: meer vermogen installeren dan noodzakelijk. Dit leidt tot hogere kosten, meer energieverbruik en soms tot visueel oncomfort. De onderhoudsfactor is bedoeld om toekomstig lichtverlies mee te nemen; extra marge moet daarom bewust worden onderbouwd.
LED vs. traditioneel: vermogensvergelijking
- 100W gloeilamp → 10-12W LED (1.200-1.500 lumen)
- 50W halogeen spot → 7-8W LED spot (500-600 lumen)
- 36W TL-buis → 15-18W LED-buis (2.000-2.500 lumen)
- 400W HPI/SON highbay → 150-200W LED highbay (20.000-30.000 lumen)