Wat is een lichtflux prognose?
Een lichtflux prognose voorspelt de resterende lichtstroom van een LED-armatuur op elk moment in de levensduur. De berekening volgt de formule Φ(t) = Φ₀ × (1 − α)^(t/t₀), waarbij Φ₀ de initiële lichtstroom is, α de depreciatiefactor en t de verstreken branduren. LED-verlichting verliest geleidelijk lichtstroom (lumen depreciation): de Lamp Lumen Maintenance Factor (LLMF) daalt van 1,0 bij installatie naar typisch 0,80 na 50.000 branduren (L80). De LLMF-curve verloopt niet lineair: een snelle initiële daling (1-3% in de eerste 1.000 uur), gevolgd door een langzame lineaire fase tot 30.000 uur en een versnelling daarna. De IES TM-21-standaard beperkt extrapolatie tot maximaal 6× de LM-80 testduur. De prognose is essentieel voor het plannen van groepsvervanging en het bepalen van de initiële overcapaciteit.
Lichtflux verloop voorspellen
De Lamp Lumen Maintenance Factor (LLMF) geeft de resterende lichtstroom als fractie van de initiële waarde. De curve verloopt typisch:
- 0-1.000 uur — Snelle initiële daling (1-3%) door stabilisatie van de fosforlaag
- 1.000-30.000 uur — Langzame, lineaire daling (0,5-1% per 5.000 uur)
- > 30.000 uur — Versnelde daling door thermische degradatie van de fosfor
IES TM-21 extrapolatie
De IES TM-21-standaard schrijft voor hoe LM-80 testdata geëxtrapoleerd mag worden om levensduurvoorspellingen te doen:
- Extrapolatie is beperkt tot maximaal 6× de LM-80 testduur
- Bij 6.000 uur LM-80 data mag tot 36.000 uur geëxtrapoleerd worden
- Bij 10.000 uur LM-80 data mag tot 60.000 uur geëxtrapoleerd worden
- Fabrikantenclaims boven deze limieten zijn niet TM-21-conform
Onderhoudscyclus planning
De lichtflux prognose is essentieel voor het plannen van onderhoudscycli:
- Groepsvervanging — Alle LED-modules tegelijk vervangen op het punt dat de gemiddelde lichtstroom de LLMF-grens bereikt
- Individuele vervanging — Alleen defecte modules vervangen, maar dit leidt tot kleurverschillen
- Continu monitoring — DALI-systemen met DALI-253 (diagnostics) kunnen de werkelijke lichtstroom monitoren
Praktisch gebruik
Bij een verlichtingsontwerp voor 500 lux met een MF van 0,80 moet het initiële niveau 500 / 0,80 = 625 lux zijn. De lichtflux prognose toont wanneer het niveau daalt naar 500 lux (het normniveau) en wanneer het daalt naar 400 lux (het punt waarop vervanging dringend noodzakelijk is).