Lichtbesturing

Daglichtregeling

Besturingsstrategie waarbij kunstlicht wordt gedimd of geschakeld op basis van beschikbaar daglicht in de ruimte.

Daglichtregeling gebruikt sensoren en dimbare armaturen om het kunstlichtniveau aan te passen aan het beschikbare daglicht. Het primaire doel is een bruikbare balans tussen lichtkwaliteit en energieverbruik.

Werkwijze:

  1. Lichtsensor meet de verlichtingssterkte op het werkblad of aan het plafond
  2. Controller vergelijkt meetwaarde met het ingestelde luxniveau (setpoint)
  3. Armaturen worden proportioneel gedimd om het gewenste luxniveau te handhaven

Sensorplaatsing:

  • Plafondmontage: Meet reflectie van werkblad — indirect maar betrouwbaar
  • Bureaumontage: Directe meting op werkblad — nauwkeuriger maar kwetsbaarder

Belangrijk onderscheid: daglichtregeling is niet hetzelfde als de formele Nederlandse daglichttoets voor nieuwbouw. Die toets loopt via Bbl en NEN 2057. Daglichtregeling is een verlichtingsmaatregel, geen zelfstandig juridisch bewijsstuk.

Relatie met energieprestatie: in normen zoals NEN-EN 15193-1 en in projectmatige BENG/NTA 8800-trajecten kan daglichtregeling relevant zijn voor de beoordeling van de verlichtingsenergie. Het uiteindelijke effect hangt echter af van de projectinvoer, de zonering en de gekozen instellingen. Publiceer daarom geen vaste universele factor alsof die op elk gebouw toepasbaar is.

Praktisch ontwerpprincipe: scheid zones nabij gevels of daklichten van diepere binnenzones, en leg setpoints en commissioning vast. Zonder goede inregeling blijft het theoretische voordeel snel op papier steken.